تصور کنید تمام سوابق حسابداری خود را با دقت آماده کردهاید، اما وقتی وارد سامانه میشوید، «اظهارنامه ارزش افزوده پیشفرض» که سازمان امور مالیاتی برای شما ایجاد کرده، اعداد و ارقام متفاوتی را نشان میدهد. این وضعیت، که با آن احساس سردرگمی و نگرانی میکنید، یک چالش رایج برای بسیاری از کسبوکارهاست.
اختلاف بین دادههای ثبتشده در سامانه مودیان و اظهارنامه شما یک چالش رایج اما حیاتی است. درک دلایل و نحوه رفع مغایرت سامانه مودیان و اظهارنامه مالیاتی از نان شب واجبتر است. این مقاله چهار نکته اساسی و گاه غافلگیرکننده را آشکار میکند تا به شما کمک کند این چالش را به طور مؤثر مدیریت و حل کنید.
۱. قانون طلایی: اظهارنامه شما باید تابع سامانه باشد، نه برعکس!
مهمترین تغییر ذهنیتی که باید ایجاد کنید، این است که درک کنید سامانه مودیان منبع نهایی حقیقت برای سازمان امور مالیاتی است. اظهارنامه ارزش افزوده شما باید آینهای دقیق از دادههایی باشد که در این سامانه «قطعی شده» است.
اشتباه رایج این است که ابتدا اظهارنامه را بر اساس دفاتر حسابداری سنتی خود تهیه کنید و سپس تلاش کنید تا اعداد آن را با سامانه مطابقت دهید. این یک استراتژی شکستخورده است، زیرا در فرآیند تطبیق سازمان، تقریباً همیشه شما بازنده خواهید بود.
اظهارنامه ارزش افزوده، باید تابع عدد قطعی شده در سامانه مؤدیان باشد، نه برعکس!
این یک تغییر بنیادین است. تمرکز از تطبیق اطلاعات پس از ارسال اظهارنامه، به تأیید و اعتبارسنجی دادهها در خود سامانه، قبل از ارسال، منتقل شده است.
۲. ۴ تله پنهان: دلایل اصلی ایجاد مغایرت سامانه مودیان و اظهارنامه را بشناسید
بیشتر مغایرتها تصادفی نیستند و از چند مسئله رایج نشأت میگیرند. در ادامه چهار دلیل اصلی این اختلافات آمده است:
-
تأخیر در ارسال صورتحساب: صورتحسابهای مربوط به یک دوره مالیاتی، در دوره مالیاتی بعدی ارسال و قطعی میشوند. تأثیر: فروش ثبتشده در سامانه برای دوره جاری، بیشتر از فروشی است که شما در اظهارنامه خود اعلام کردهاید.
-
وضعیت نامعلوم صورتحسابها: صورتحسابی صادر شده اما هنوز در سامانه قطعی نشده است (مثلاً در انتظار تأیید خریدار است). تأثیر: فروش ثبتشده در دفاتر شما بیشتر از فروش قطعیشده در سامانه خواهد بود.
-
خطای ثبت اصلاحی و برگشتی: صورتحسابهای اصلاحی یا برگشت از فروش، به درستی به صورتحساب اصلی ارجاع داده نشدهاند یا در دوره مالیاتی اشتباه ثبت شدهاند. تأثیر: این امر باعث ایجاد عدم تطابق در محاسبه خالص فروش و مالیات نهایی میشود.
-
رد اعتبار خرید (مهمترین تله در بخش خرید): فروشنده، صورتحساب خرید شما را ارسال نکرده یا صورتحساب دارای خطا است و در نتیجه، سازمان اعتبار مالیاتی شما را رد کرده است. تأثیر: بدهی مالیاتی شما افزایش مییابد زیرا اعتبارات خرید شما پذیرفته نشده است.
۳. نقشه راه پیشگیری: چگونه قبل از ارسال، مغایرت را تشخیص و رفع کنیم؟
این بخش یک راهنمای عملی و گامبهگام برای جلوگیری از مغایرت قبل از تسلیم اظهارنامه است.
-
استخراج گزارش فروش قطعی: اولین قدم این است که گزارش «صورتحسابهای تأییدشده و قطعی» مربوط به دوره مالیاتی مورد نظر را از کارپوشه خود در سامانه مودیان استخراج کنید.
-
مقایسه با دفاتر: این گزارش رسمی را با دقت با سوابق فروش داخلی خود مقایسه کنید.
-
بررسی فاکتورهای اختلافزا: در صورت وجود مغایرت، باید فاکتور به فاکتور موارد زیر را بررسی کنید: آیا تاریخ معامله با تاریخ قطعی شدن صورتحساب در یک دوره مالیاتی قرار دارد؟ آیا صورتحسابهای ثبت شده در دفاتر، واقعاً در سامانه تأییدشده و قطعی هستند؟
اقدامات اصلاحی فوری
اگر مغایرتی پیدا کردید، فوراً اقدامات زیر را در سامانه انجام دهید:
-
اصلاح فوری صورتحسابها: هرگونه صورتحساب دارای نقص یا وضعیت غیرقطعی را در سامانه اصلاح کنید.
-
ارسال فاکتورهای جاافتاده: فاکتورهایی که در دفاتر ثبت کردهاید اما ارسال نشدهاند را فوراً ارسال کنید.
-
ثبت اصلاحی با ارجاع درست: مطمئن شوید هرگونه اصلاح یا برگشت، با ارجاع سیستمی به فاکتور اصلی ثبت شده باشد.
۴. آخرین راهکار: از دکمه «ارسال بازخورد» در سامانه استفاده کنید
اگر با وجود تمام تلاشها، در زمان نزدیک شدن به مهلت ارسال اظهارنامه همچنان مغایرت سامانه مودیان و اظهارنامه مالیاتی وجود داشت، سازمان امور مالیاتی ابزاری مشخص برای گزارش این موضوع فراهم کرده است.
برای استفاده از دکمه «ارسال بازخورد» مراحل زیر را دنبال کنید:
-
وارد سامانه مودیان شوید.
-
روی اظهارنامه پیشفرض جدید (مثلاً «تابستان ۱۴۰۳») کلیک کنید.
-
قبل از آنکه گزینه ارسال نهایی فعال شود، اظهارنامه پیشفرض را بررسی کنید و اگر مغایرتی مشاهده کردید که قابل رفع نبود، روی دکمه ارسال بازخورد کلیک کنید.
-
در پنجره جدید، روی آیکون بهعلاوه (+) کلیک کنید.
-
جدول مشخصی که خطا در آن وجود دارد (مثلاً جدول الف برای فروش)، ردیف و ستون مربوطه را انتخاب کنید.
-
سامانه «مقدار فعلی» را نمایش میدهد. شما باید «مقدار صحیح از نظر شما» را در فیلد مربوطه وارد کنید.
-
توضیحات لازم را در کادر توضیحات اضافه کرده و روی دکمه ثبت کلیک کنید.
با انجام این کار، شما رسماً سازمان امور مالیاتی را از وجود مغایرت مطلع کردهاید و آنها بررسیهای لازم را انجام خواهند داد.